een paar jaar geleden worstelde ik met een groot veranderproject. De een wilde dit, de ander dat. De derde wilde niet, de vierde wilde sneller. Ik had geen idee hoe ik voortgang kon realiseren zonder eenheid van opvatting in de organisatie. Ik gaf mijn leidinggevende de schuld, werd gefrustreerd over alles en iedereen die tegen was, en voelde me eenzaam in mijn zoektocht naar voren.
Ik kan je vertellen: dit is geen lekkere uitgangspositie als je een betekenisvolle bijdrage wilt leveren. Voor je het weet, ben jij degene die het allemaal wél begrijpt en is de rest gek. Het voelt niet goed, en het is ook niet waar.
In die tijd begon ik te schrijven om helderheid te krijgen en mijn eigen denkwijze beter te herkennen. Verandering begint immers bij jezelf, zo had ik bedacht. En daardoor leerde ik iets waarvan ik nu weet dat het een beproefde techniek is in de schrijverswereld.
Als je aan iets nieuws begint, weet je nog niet altijd hoe het moet. Je loopt vast. Je vertelt jezelf verhalen als:
‘Misschien ben ik hier niet goed genoeg voor…’
‘Dit gaat waarschijnlijk toch niet lukken…’
‘Wie zit hier eigenlijk op te wachten…’
Op zo’n moment geloof je zelden puur de feiten. Je gelooft het eerste verhaal dat ontstaat waarmee je betekenis probeert te geven aan een situatie. En voor je het weet, ga je handelen vanuit dat verhaal – en sta je op het punt om op te geven.
Door het schrijven ontdekte ik dat je van perspectief kunt wisselen. Dan stap je uit je eigen verhaal van de gefrustreerde hoofdpersoon, en word je even de verteller. Weet je wel, die rustige stem uit een documentaire die het grotere verhaal vertelt, en die al weet hoe het avontuur afloopt.
De verteller zegt nooit: ‘We weten niet of dit gaat lukken.’
Dat zou het verhaal verpesten.
De verteller zegt: ‘En daar was het moment waarop alles begon te veranderen….’
Toen ik dit begreep, herschreef ik mijn eigen verhaal. Ik bedacht hoe dit project zou aflopen áls ik er iets over te zeggen had, en áls al wist dat het goed zou komen. En daar lag het pad richting de toekomst – wijd open om dingen te gaan doen, en actie te ondernemen (die mijn leidinggevende natuurlijk al die tijd al van mij had verwacht…).
Het effect van deze perspectiefwissel was enorm. Ineens was ik niet meer verdwaald in het verhaal, maar begreep ik dat ik degene was die mede richting mocht geven aan het verhaal.
Vandaag de dag help ik professionals helder verwoorden waar ze voor staan, zodat hun ideeën meer beweging creëren. Elke keer zie ik dat je autoriteit versterkt door het vertellen van een verhaal dat raakt én richting geeft.
